|
Köpek Beslenme |
|
|
|
|
Friday, 01 February 2008 |
Köpekler, karnivor yani etçil hayvanlar olmalarına rağmen günümüzde
insan beslenmesine yakın bir beslenme şekline dönmüş durumdadırlar.
Aynı zamanda bu gelişime paralel olarak da yaşam sürelerinde artış
olmuştur. Yeni köpek bakmaya başlayan bir kişinin besleme ile ilgili
başvurabileceği en basit ve kolay yol hazır mamalardır. Bu mamaları
öncelikle kuru ve yaş (konserve) olarak ikiye ayırabiliriz. Bunun
dışında bir diğer sınıflandırma da profesyonel ve market tipi olarak
yapabiliriz. Market tipi mamaları her yerde bulabilirsiniz ve fiyatları
da oldukça hesaplıdır. Ancak bu mamalarda, köpeğinize günlük
yedireceğiniz miktarlar oldukça fazladır ve küspeden zengin olması
nedeniyle de yararlınım oldukça azdır. Yararlanım nedir? Yararlanım
basitçe köpeğinize yedirdiğiniz mamanın ne kadarının vücut tarafından
sindirilebildiğidir. Profesyonel mamalarda yararlanımın yüksek olması
nedeniyle yedirdiğiniz mama miktarı azdır ve dışkı miktarı da buna
paralel azdır.
Hazır ve kaliteli bir mamanın özellikle gelişme
çağındaki bir köpekte önemi oldukça fazladır. Diş ve kemiklerin
gelişimi için gerekli kalsiyum, fosfor gibi iz elementleri alabilirler.
Vücudun gelişimi için gerekli proteini dengeli ve gerektiği kadar
alırlar. Ağız, çene ve diş gelişimi için gerekli olan egzersizi kuru
mamanın yapısı sayesinde gerçekleştirirler. Yağ ve karbonhidrat
miktarının dengeli olması nedeniyle erken aşırı yağlanma, kilo artışı
gibi problemler kolayca kontrol edilebilir. Lif miktarının yeterli
olması nedeniyle dışkılama düzenlidir. Esansiyel yağ asitleri
sayesinde, yavru tüylerinin değiştirilmesi sonrasında tüylerin sağlıklı
ve parlak olması sağlanır. Gerekli vitaminlerin düzenli alınması
sayesinde, vitamin yetersizliklerine bağlı hastalıklar görülmez.
Mamanın
yanında diğer önemli bir gereksinim de sudur. Su hayat için vazgeçilmez
bir unsurdur ve özellikle kuru mama ile beslenen köpeklerde su ihtiyacı
artacaktır. Düzenli ve taze su her zaman mamanın yanında olmalıdır ve
gün içerisinde de sık olarak değiştirilmelidir. Sağlıklı bir köpeğin
vücut ağırlığının her kg’ı için yaklaşık 40 ml. günlük suya ihtiyacı
vardır.
Köpek mamalarında genellikle köpeğin yaşam evreleri
puppy (yavru), adult (yetişkin) ve senior (ileri yaş) olarak üçe
ayrılır ve bu şekilde ambalajlanarak tüketime sunulur. Bunun dışında
mama firmalarına göre köpek ırklarının özel gereksinimleri düşünülerek
de mamalar alt gruplara ayrılmıştır. Küçük ırk köpekler, orta ırk
köpekler, büyük ırk köpekler gibi. Buradaki ana düşünce de küçük ırk
bir köpeğin yavrusu (örneğin poodle-kaniş) ile büyük ırk bir köpeğin
yavrusunun (örneğin-golden retriver) büyüme sırasındaki protein, yağ,
karbonhidrat, kalsiyum gibi ihtiyaçlarının aynı olmamasıdır. Özellikle
büyüme çağında beslenme hakkında veteriner hekiminizden daha detaylı
bilgi almaya çalışınız. Küçük ve orta boy ırklarda büyümenin
tamamlandığı 12 aylık yaşa kadar, büyük ırk köpeklerde ise büyümenin
tamamlandığı 18 aylık yaşa kadar mutlaka profesyonel bir mamayı
seçiniz. Unutmayın ki temeli ve alt yapısı iyi olan bir bina daha uzun
süre ayakta kalacaktır. Yavru köpeklerde günlük toplam mama miktarı 4
ile 6 aylık yaşa kadar günde 3 ya da 4 öğüne, 6 aylık yaştan 12 aylık
yaşa kadar 2 öğüne bölünerek verilebilir. 12 aylık yaştan sonra ise
günlük mama miktarı tek öğünde de verilebilir.
Sağlıklı
yavrularda anne sütü normal büyüme için yaklaşık 4 haftalık yaşa kadar
yeterlidir. Büyük ırk köpek yavrularında zaman zaman ek besleme
gerekebilir. Bu amaçla da veteriner kliniklerinde ve pet shoplarda
hazır anne sütü bulabilirsiniz. 3-4 haftalık yavrularda ise annenin
mamasını ılık suyla ıslatıp ezerek verebilirsiniz. İnek sütünü
kullanmak doğru değildir. İçindeki laktoz fazla olduğu için ishale
neden olabilir. Kullanmak zorunda kaldığınızda da mutlaka bire bir
oranında suyla karıştırmanız önerilir. 5-6 haftalık yaşta yavrular
çiğneme yeteneğini kazanırlar ve kuru mama yiyebilirler.
Yavruluk döneminden yetişkin dönemine geçen bir köpeğin daha farklı
ihtiyaçları ortaya çıkacaktır. Bu ihtiyaçlar ise bireysel olarak
farklılık gösterecektir. Örneğin evde yaşayan bir köpeğin beslenmesi
ile dışarıda yaşayan hatta koruma yapan bir köpeğin beslenmesi ve
ihtiyaçları çok farklıdır. Bunu göz önünde tutarak veteriner hekiminiz
en uygun diyeti size önerecektir.
İleri yaş dönemi de yavruluk
dönemi gibi hassas bir dönemdir. Bu dönemde yaşlanmaya bağlı olarak
karaciğer, böbrek, kalp gibi önemli organlarda problemler meydana
gelebilir. Bu nedenle, bu bozuklukların oluşmaması için bu gruptaki
mamaların içindeki protein, yağ, lif miktarları ayarlanmıştır. Yine
bazı mamaların içerisinde kas-iskelet sistemini desteklemek üzere bazı
maddeler (antioksidan-kıkırdak koruyucular,vb.) eklenmiştir. Bu yaştaki
köpeğiniz için ayrıca ağız ve diş sağlığı yönünden kuru mama yemesi de
önemlidir.
Bütün bu mamaların dışında veteriner hekiminiz,
köpeğiniz hastalandığında tedavi sırasında size özel bir diyet mama da
önerecektir. Bu mamalar reçete maması yada veteriner diyeti olarak
isimlendirilir ve sadece hastalık durumlarında kullanılır. Her hastalık
durumunda vücudun ihtiyaçları farklıdır. Yenmesi gerekenler ve
yenmemesi gereken gıda maddeleri olacaktır. Köpeğiniz ishal iken
veteriner hekiminiz size bir veteriner diyet maması verir ve bu mamanın
içinde lif miktarı fazla, yağ miktarı düşüktür. Köpeğinizin böbrekle
ilgili bir problemi olduğunda veteriner hekiminiz size yine bir başka
veteriner diyeti verir ve bu mamanın içindeki protein miktarı normal
mamalara göre daha azdır, protein kaynağı daha kalitelidir. Bu
örnekleri çoğaltabiliriz. Köpeğinizin çeşitli hastalıklarda
yiyebileceği pek çok veteriner diyet mamaları vardır. Veteriner
hekimlikte tanı olanaklarının artmasına paralel olarak bu mamalarda gün
geçtikce artmaktadır.
|
|
|